ဝွၵ်းသွၼ်ႈၸႂ်

ႁဵတ်း​ၶွၼ်ႉ​ၸွၼ်ႉ​ထၢၵ်ႇ​လႄႈ ႁဵတ်း​ၶဝ်ႈ​မုၼ်း​ၸုၼ်း​ ႁုမ်း​ႁၢင်ႈ​ၵၢင်

ပေႃးပဵၼ်ၽူႈတိတ်းတၢမ်လူၶၢဝ်ႇ၊ ထွမ်ႇ​ၶၢဝ်ႇ​လွင်ႈ​ပၢင်​တိုၵ်း မိူင်း​တႆး​ပွတ်း​ႁွင်ႇ ပွတ်း​ၵၢင်​ၵပ်း​တၢမ်း​ၵၼ် တႄႉ ဢၼ်​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​တႄႇ​ပိုတ်ႇ​ၼႃႈ​သိုၵ်း ႁၢင်ႈ​သိုၵ်း​ယိုဝ်း​တိုၵ်း​သိုၵ်း​တႆး SSPP/SSA ၼႂ်း 5-6 ၸႄႈ ဝဵင်း တင်ႈ တႄႇ​ၵၢင်​လိူၼ်​မတ်ႉၶျ်​မႃး တေႃႇ​ယၢမ်း​လဵဝ်​ၼၼ်ႉ​တိုၼ်း​ႁူႉ​ငိၼ်း​ၵၼ်​ယူႇ။

ပၢင်​တိုၵ်း​သိုၵ်း​သိူဝ်​ယိုဝ်း​ၵၼ်​မႃး​ၶၢဝ်း​တၢင်း 2 လိူၼ်​ၼႆႉ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈၸႂ်ႉ​ဢဵၼ်​ႁႅင်း​ၼမ် ၽုၵ်း​ဢေႃးသႂ်ႇ ပွတ်း တွၼ်ႈ​ၼႃႈ​လိၼ်​ၵုၼ်​ပၢင်​ၵုၼ်​ၶူင်း​တွၼ်ႈ​ၼိူဝ် (ၾၢႆႇ​တူၵ်း​ၼမ်ႉ​ၶူင်း၊ ၾၢႆႇ​ဢွၵ်ႇ​ၼမ်ႉ​ပၢင်၊ၾၢႆႇ​ႁွင်ႇ မိူင်း​သူႈ၊ ၾၢႆႇ​ၸၢၼ်း​တၢင်ႉ​ယၢၼ်း ၼႂ်း​ဢိူင်ႇ​မိူင်း​ၵၢဝ်၊ ဝၢၼ်ႈ​လွႆ၊ တွင်​ႁဵဝ်း၊ ဢိူင်ႇ​မိူင်း​ဢွတ်ႇ) ထိုင်​တီႈ​သိုၵ်း တႆး​ဢမ်ႇ​ၸၢင်ႈ ႁဵတ်း​သိုၵ်း​တင်ႈ​ႁပ်ႉ​တၢႆ​တူဝ်၊ ငိူင်ႉ​ၶၢႆႉ​ၶဝ်ႈ​ထိူၼ်ႇ​ၶိုၼ်ႈ​လွႆ​မိူၼ်​ၵၢၼ်​လိုၵ်ႉ​ၽိုၼ်ႉ​ၵူႈ​ပွၵ်ႈ​သေ ႁဵတ်း​လၢႆး​သိုၵ်း​မုတ်း တိုၵ်း​ယိုဝ်း​တွပ်ႇ​တႅၼ်း​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ၶိုၼ်း။

ၵူၺ်း​ၵႃႈ​ၼႃႈ​လိၼ်​ပႃႇ​တီႇမႂ်ႇ​သုင်​ၸိုင်ႈ​တႆး/တပ်ႉ​သိုၵ်း​ၸိုင်ႈ​တႆး SSPP/SSA (ၵူႈ​ပွၵ်ႈ​ႁူႉ​ၸၵ်း​ၵမ်ႈ​ၼမ်​ဝႃႈ တပ်ႉ​ၸုမ်း 1 ၸုမ်း​တႆး​ၵိုတ်း​သိုၵ်း​ပွတ်း​ႁွင်ႇ​ဢၼ်​ၸဝ်ႈ​ပၢင်ႇ​ၾႃႉ​ဢွၼ်​ႁူဝ်) တီႈ​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​သမ်ႉ သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ ထႅမ်​ႁႅင်း​သိုၵ်း​ပၵ်းပႂ်ႉ ငႃ​ငၢမ်ႉ​ဝႆႉ​တၢင်း​ႁွင်ႇ၊ တၢင်း​တူၵ်း၊ တၢင်း​ၸၢၼ်း​ဢမ်ႇ​ၵႆ​ဢမ်ႇ​ၸမ်။လႅပ်ႈ မိူၼ် တိုၵ်း​ယိုတ်း ဢဝ်​လႆႈ​ယူႇ​ၵေႃႈ သမ်ႉ​ပႆႇ​လေႃႇ​တိုၵ်း မိူၼ်​ႁၢင်ႈ​တိုၵ်ႉ​ပွႆႇ​လူမ်​ဝႆႉ။ လွင်ႈ​ၼႆႉ​ပဵၼ်​လွင်ႈ လီ​ဝူၼ်ႉ၊ ၸၢင်ႈ​မီး​ၵႂၢမ်း​ထၢမ် ဝႃႈ -
ၵွပ်ႈ​သင်​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ယင်း​ပႆႇ​လေႃႇ​တိုၵ်း​ႁုပ်ႈ​ယိုတ်း​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​တေႃႇ​ယၢမ်း​လဵဝ်။ ၸဵမ်​မိူဝ်ႈ​တင်ႈ တႄႇ ႁၢင်ႈ​သိုၵ်း​တိုၵ်း​ယိုဝ်း SSPP/SSA မႃး​ၼႆႉ သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ပေႃးၸႂ်ႉ​တိုဝ်း​ဢဵၼ်​ႁႅင်း 20 တပ်ႉ​ၵွင်[ၸိူဝ်း မီး​ပႃႈတႂ်ႈ​တိူင်း သိုၵ်း​ၸဵင်ႇ​ႁွင်ႇ​ဝၼ်း​ဢွၵ်ႇ​လႃႈ​သဵဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ၵုမ်း​ၵမ်​ၽႅၼ်​ၵၢၼ်​သိုၵ်း​မၢႆ 1 (သ​ၵ​ၶ 1) ၵျွၵ်ႉ​မႄး၊ ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ၵုမ်း ၵမ်​ၽႅၼ်​ၵၢၼ်​သိုၵ်း​မၢႆ 2 (သ​ၵ​ၶ 2) မိူင်း​ၼွင်၊ တိူင်း​သိုၵ်း​ဝၼ်း​ဢွၵ်ႇ​တူၼ်ႈ​တီး ဢိၵ်ႇ​တင်း​တပ်ႉ ၸုမ်း​လူင် 55 ၵ​လေႃး​သူင်ႇ​မႃး​တူင်ႉ​ၼိုင်​ႁွၼ်ႈ​ထဝ်ႇ]။

ၵမ်ႈ​ၽွင်ႈ​ၵေႃႈ​ဝူၼ်ႉ​ၸွမ်း​ထၢမ်​ဝႃႈ -“သိုၵ်း​မၢၼ်ႈၶႂ်ႈ​တိုၵ်း​ယိုဝ်း​ႁုပ်ႈ​ယိုတ်း​ဢဝ်​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​မိူဝ်ႈလႂ်​ၵေႃႈ လႆႈ၊ ၵွပ်ႈ​သင်​ႁၢၼ်ႉ​တေႃႇ​ယၢမ်း​လဵဝ်​သမ်ႉ ဢိူမ်ႈ​ၸမ်​လွမ်ႉ​ငႃ​ဝႆႉ​ၵူၺ်း၊ ယင်း​ပႆႇ​ႁဵတ်း​သင်​တိုၵ်ႉ​ပွႆႇ​လူမ်​ဝႆႉ” -ၼႆ​ယူႇ။

ၽွင်း​ႁူဝ်​လိူၼ်​မေႊ​ၼႆႉ ၵႅမ်​ၽူႈ​ပွင်​ၵၢၼ် SSPP/SSA (ၸုမ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး) ၸဝ်ႈ​သိုၵ်း​လူင်​ၸၢႆး​တူး လၢတ်ႈ​ၼႄ ဝႃႈ -“ဢၼ်​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ပႆႇ​တိုၵ်း​ယိုဝ်း​ႁုပ်ႈ​ယိုတ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​သေ လၢမ်ႈ​ၸိူၵ်ႈ​ပွႆႇ​လူမ်​ဝႆႉ​ၼႆႉ ပဵၼ်​လႆႈ​ယွၼ်ႉ လွင်ႈ တၢင်း 2 ပိူင် -ၵဝ်​ၶႃႈ​ဝူၼ်ႉ​ႁၼ်​ထတ်း​သၢင်​ၼင်ႇ​ၼႆ။ ထိ​ၼိုင်ႈ​ၸုမ်း​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ဢဝ်​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ဝၢၼ်ႈ ႁႆး ႁဝ်း​လၢမ်ႈ​ၸိူၵ်ႈ​ႁဵတ်း​ယိူဝ်ႇ​မဵတ်း​ႁူၺ်း​သူၼ်း​ဝႆႉ​ယူဝ်​ႁဝ်း​ၸၢင်ႈ​ယွၼ်ႇ​ယၢၼ်း​ဢူၼ်ႈ​ၼွမ်း​ယွမ်း​ႁဵတ်း​ပီႇ တု​ၸိတ်ႉ မိူၼ်​သႅင်​ၵႅဝ်ႉ ၸုမ်း 3 မိူင်း​ၶိူဝ်း၊ ၸုမ်း 7 လွႆ​ၽႃ ၵႃ​လိ​ၶဝ်။ (ၾၢႆႇ​ဢွၵ်ႇ​ပၢင်​ႁဵတ်း​ၶွၼ်ႉ​ၸွၼ်ႉ ထၢၵ်ႇ၊ ၾၢႆႇ​တူၵ်း​ပၢင် ႁဵတ်း​ၶဝ်ႈ​မုၼ်း​ၸုၼ်း​ႁုမ်း​ႁၢင်ႈ​ၵၢင်​ဝႆႉ)။ ထိ​သွင်​သင်​ဝႃႈ​လေႃႇ​တိုၵ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​ၵေႃႈ တၵ်း လႆႈ​လူင်း​တိုၼ်း​ၼမ် လု​တၢႆ လူင်​လၢင်​ဢမ်ႇ​ႁၢင်ႉ” -ဝႃႈ​ၼႆ။

ၽူႈ​လဵပ်ႈ​ႁဵၼ်း​ၵမ်ႈ​ၽွင်ႈ​ၵေႃႈ​ထတ်း​သၢင်​ဝႃႈ -ၾၢႆႇ​ၼိုင်ႈ​တၢင်း​ၼိုင်ႈ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ၵေႃႈ​မႆႈၸႂ်​ၵူဝ်​ၸုမ်း​ဝၢၼ်ႈ ႁႆး ႁွမ်း​ၸုမ်း​လွႆ​တႆး​လႅင်း၊ ၸဵဝ်း​ၶွၼ်ႈ​ႁႅင်း​ၽွမ်ႉ​ႁူမ်ႈ​ၵၼ်​လႄႈ ၸင်ႇ​တိုတ်ႉ​ၼူင်ႇ​ထူင်ႇ​ထူၺ်ႈ​ၸၼ်​ၶၢဝ်း ယၢမ်း ယိုဝ်ႈ ယိုတ်း​ဝႆႉ -ပႆႇ​လေႃႇ​တိုၵ်း​ႁၢဝ်ႈ​ႁႅင်း​လူင်​လၢင်။

ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး​ၼႆႉ​ပဵၼ်​ဝၢၼ်ႈ​ၼႃႈ​ဢိူင်ႇ ဢိူင်ႇ​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး ၸႄႈ​ဝဵင်း​ၵေး​သီး၊ မီး​ၼိူဝ်​တၢင်း​ၵႃး မိူင်း​ယႆ-မိူင်း​သူႈ၊ ၵေး သီး-မိူင်း​သူႈ၊ မိူင်း​ၼွင်-မိူင်း​သူႈ။ ပဵၼ်​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​ၼႃႈ​လိၼ်​တပ်ႉ​ၸုမ်း 1 တပ်ႉ​သိုၵ်း​ၸိုင်ႈ​တႆး SSA (ပွတ်း​ႁွင်ႇ) ဢၼ်​ၵိုတ်း​သိုၵ်း​မႃး​ၸဵမ်​မိူဝ်ႈ 1989  (ၸုမ်း​တႆး​ၵိုတ်း​သိုၵ်း SSA ၵူႈ​ပွၵ်ႈ​ၼႆႉ​ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​တင်ႈ ဝႆႉ​တီႈ​သႅင်​ၵႅဝ်ႉ ၸႄႈ​ဝဵင်း သီႇ​ပေႃႉ ၾၢႆႇ​တူၵ်း​မိူင်း​ယႆ။ မီး​ႁႅင်း သိုၵ်း 3 တပ်ႉ​ၸုမ်း -တပ်ႉ​ၸုမ်း 1 ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး ၵေး​သီး၊ တပ်ႉ​ၸုမ်း 3 မိူင်း​ၶိူဝ်း သီႇ​ပေႃႉ၊ တပ်ႉ​ၸုမ်း 7 လွႆ​ၽႃ ၵႃ​လိ ၵုၼ်​ႁိင်း။ တင်ႈ​တႄႇ 1989 တေႃႇ ထိုင်​ႁူဝ်​ပီ 2009)။

ပေႃး​ဝႃႈ​ႁူဝ်​ပဝ်ႈ​ၸဝ်ႈ လွႆ​မၢဝ်း​ၵႂႃႇ​တူၵ်း​လူင်း​ယွမ်း​ႁပ်ႉ​လႅၵ်ႈ​လၢႆႈ​ႁဵတ်း​ပီႇ​တု​ၸိတ်ႉ​တီႈ​တိူင်း​သိုၵ်း​လႃႈ​သဵဝ်ႈ ၸွမ်း​ၼင်ႇ သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​မိပ်ႇ​ဢီး ၵမ်​ၵိၼ်း​မိူဝ်ႈ 22/04/2009 သေ ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​တပ်ႉ​ၸုမ်း 3(ၸဝ်ႈ​သိုၵ်း​လူင် လႃႉ​မျိၼ်ႉ)၊ ငဝ်ႈ​ငုၼ်း​တပ်ႉ​ၸုမ်း 7 (ၸဝ်ႈ​သိုၵ်း​လူင်​လၢဝ်​ၵွၼ်း) ၶဝ်​ၵေႃႈ​ပႃး​ၸွမ်း​ၾၢႆႇ​သႅင်​ၵႅဝ်ႉ​ယဝ်ႉ​ၵေႃႈ တပ်ႉ​ၸုမ်း 1 ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး ဢၼ်​မီး​ႁႅင်း​သိုၵ်းယႂ်ႇ ၼမ်​ၵႅၼ်ႇ​ၶႅင်​လိူဝ်​ပိူၼ်ႈ (4,000 ၸမ်​ၸမ်) သမ်ႉ​ဢမ်ႇ ယွမ်း ႁပ်ႉ​ပဵၼ်​ၸွမ်း​လႄႈ သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ ၸင်ႇ​ထႅမ်​ႁႅင်း​သိုၵ်း​လေႃႇ​တိုၵ်း​မႃး။

ယိူင်း​ဢၢၼ်း​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​တိုၵ်း​ယိုဝ်း SSPP/SSA ဢၼ်​သဵင်​ၵွင်ႈ​တႄႇ​တႅၵ်ႇ​မိူဝ်ႈ 13/03/11 ၼႂ်း​ဢိူင်ႇ​မိူင်း ဢွတ်ႇ​ၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈ​တႃႇ​ယိုတ်း​ၵုမ်း​ၼႃႈ​လိၼ်​ဝူင်ႈ​ၵၢင်​ၼမ်ႉ​ပၢင်​ၼမ်ႉ​ၶူင်း​ဢၼ်​မီး​သဵၼ်ႈ​တၢင်း​ၵႃး​လူင်း​ၸူး တႃႈ ၶူင်း​တိတ်း​တေႃႇ​ၶဝ်ႈ​ဢွၵ်ႇ​ၼႃႈ​လိၼ်​ဝႃႉ​သေ ပၵ်း​သိုၵ်း​တတ်း​ၶႅၼ်ႈ​သိုၵ်း​တႆး​တင်း​ၸုမ်း​သိုၵ်း​ဝႃႉ UWSA  ၾၢႆႇ​ဢွၵ်ႇ​ၶူင်းႁႂ်ႈ​ၶၢတ်ႇ​ၵၼ်။ လွင်ႈ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ဝႆႉ​ၼၵ်း​ပၵ်း​တႃ​တိုၵ်း​ယိုဝ်း​ၾၢႆႇ​ဢွၵ်ႇ​ပၢင်​လိူဝ်​သေ ၾၢႆႇ​တူၵ်း​ပၢင် ၼၼ်ႉ​ၼႄ​ဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ​သိုၵ်း​တႆး​ယူႇ​လႆႈၼႂ်း​ၵုၼ်​ပၢင်​ၵုၼ်​ၶူင်း​တွၼ်ႈ​ၼိူဝ်။ ၵွပ်ႈ​ၼႆ​လႄႈ ၸင်ႇ​ႁွၼ်ႈ​ထဝ်ႇ​သွၵ်ႈ တဝ်​ႁႃ ယိုဝ်း​သိုၵ်း​တႆး​ထိုင်​တီႈ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​လႆႈ​တၢႆ​မၢတ်ႇ​တီႈ​ဢေႇ​သုတ်း​ဢမ်ႇ​ယွမ်း 300 ပၢႆ -ၸဝ်ႈ​ၸၢႆး​တူး​သပ်း လႅင်း​ၼႄ​ၼင်ႇ​ၼႆ။

ၸွမ်း​ၼင်ႇ​ၶေႃႈ​မုၼ်း​ၶၢဝ်ႇ​ငၢဝ်း​ပွတ်း​ႁွင်ႇ​လႄႈ ပွတ်း​ဢွၵ်ႇ​ၵႃႈ​ၼင်ႇ​လႆႈ​ႁူႉ​ၼၼ်ႉ​တႃႇ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​တေ လူတ်း ယွၼ်ႇ​ၵၢၼ်​သိုၵ်း​ၵမ်း​လဵဝ်​ၼႆႉ​သၢႆ​ငၢႆ​မၼ်း​တိုၵ်ႉ​ဢေႇ။ တေ​သိုပ်ႇ​ႁႄႉ​ၵႅတ်ႇ​ဝႅတ်ႈ​လွမ်ႉ​ၼႃႈ​လိၼ် ဝၢၼ်ႈ ႁႆး  ႁဵတ်း​သိုၵ်း​ယွႆႈ​ယႅမ်း၊ ပေႃး​လႆႈ​တိုဝ်ႉ​တၢင်း​ၵေႃႈ​တၵ်း​ၽဵဝ်ႈ​ၵိၼ်​ပႅတ်ႈ​ၵမ်း​ဢိတ်း​ၵမ်း​ဢွတ်း​ၵႂႃႇ တိၵ်း​တိၵ်း။

ၾၢႆႇ​ၼိုင်ႈ​တၢင်း​ၼိုင်ႈ တိူၵ်ႈ​တီႈ​ဝႃႈ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ႁၢင်ႈ​သိုၵ်း​လေႃႇ​တိုၵ်း SSPP/SSA သေ​တႃႉ​ၵေႃႈ- “ယူႇ​တီႈ တပ်ႉ​သိုၵ်း​မိူင်း​ဝႃႉ​ၽွမ်ႉ​ႁူမ်ႈ UWSA တႄႉ (ဢိင်​ၼိူဝ်​ငဝ်း​လၢႆး​တီႈၽႂ်​တီႈ​မၼ်း​သေ) ဢမ်ႇ​ၸၢင်ႈ​ထႅမ်​ႁႅင်း သိုၵ်း သူင်ႇ​ၵႂႃႇ​တိုၵ်း​ၸွႆႈ​သိုၵ်း​တႆး၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ​ပၢင်​တိုၵ်း​ၽႄႈ​လၢမ်းယႂ်ႇ​ၵႂၢင်ႈ​ၵႂႃႇ” ၸၼ်ႉ​ၽူႈ​ၼမ်း​ပၢင်​သၢင်း ၵေႃႉ​ၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈ​လၢတ်ႈ​ဢွၵ်ႇ​ၶၢဝ်ႇ​ႁူင်း​ပွႆႇ​သဵင်​ၽႃ​သႃ​မၢၼ်ႈ​ပွၵ်ႈ​ၼိုင်ႈ။ ပွင်ႇ​ဝႃႈ​တိူၵ်ႈ​တီႈ SSA/UWSA ပဵၼ် ၸုမ်း​ၵိုတ်း​သိုၵ်း ႁဵတ်း​ဢူၺ်း​လီ​ၸမ်ၸႂ်​ၵၼ်​မႃး။

ၸုမ်း​ၶၢင်၊ ဝႃႉ၊ တႆး၊ မိူင်း​လႃး​ႁဵတ်း​လိၵ်ႈ​လႆႈၸႂ်​မၼ်ႈ ၵႅၼ်ႇ​ၵၼ်​ဝႆႉ​ဝႃႈ -သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ တိုၵ်းၽႂ်​ဢွၼ်​တၢင်း​ၵေႃႈ တၵ်း​ပိၼ်ႇ​ပွႆႇ​ၸွႆႈ​ထႅမ်​ၵၼ်​တိုၵ်း​ၸွမ်း​ၼႆ​သေ လူင်း လၢႆး​မိုဝ်း​ၵၼ်​တီႈ​ၶုၼ်း​မႃႇ (ၾၢႆႇ​ႁွင်ႇ​ပၢင်​သၢင်း) မိူဝ်ႈ 16/04/2009 (ဢၼ်​ပႃး​တူဝ်​ၸဝ်ႈ​ၵၢႆႇ​ၾႃႉ လူင်း လၢႆး​မိုဝ်း) သေ​တႃႉ ၽႂ်​ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈ​ၸွႆႈၽႂ်။ (လူင်း​လၢႆး​မိုဝ်း​ၵိၼ်​ၵႅၼ်ႇ​ၵေႃႈ​မိူၼ်​ၼမ်ႉ​ထွၵ်ႇ​သၢႆး)ၸိူင်ႉ ၼင်ႇ​ၸုမ်း​ဝႃႉ​ဢမ်ႇ​ၸၢင်ႈ​ၸွႆႈ​ၵူဝ်း​ၵၢင်ႉ​မိူဝ်ႈ သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ၶဝ်ႈ​ယိုဝ်း​ႁၢင်​လိူၼ် August 2009။

ၵူၺ်း​ၵႃႈ ပေႃး​ၼပ်ႉ​သွၼ်ႇ​တူၺ်း​ၽွၼ်း​လီၼႂ်း​လွင်ႈ​ၸႃႉ​တႄႉ ၸုမ်း​ဝႃႉ​ဢမ်ႇ​ၸွႆႈ​ၸုမ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး (ၸဝ်ႈ​ပၢင်ႇ ၾႃႉ) ၶဝ်​ၼၼ်ႉ ယင်း​ႁဵတ်းႁႂ်ႈ​ၸုမ်း​တႆး​ပွတ်း​ႁွင်ႇ ပွတ်း​ၸၢၼ်း​ဝၢၼ်ႈ​ႁႆး/တႆး​လႅင်း​ၶိုၼ်း​ၶဝ်ႈ​ဢွၵ်ႇ​ပိုင်ႈ​ဢိင် ၸမ်ၸႂ် ၵၼ် ၸုင်​ၸၼ်​ၸူး​ၵၢၼ်​ၽွမ်ႉ​ႁူမ်ႈ​ၶွၼ်ႈ​ႁႅင်း​ၸၢင်ႈ​ပဵၼ်​မူႇ​ၼိုင်ႈ​ၸုမ်း​လဵဝ်​လူး​ၵွၼ်ႇ။

ၾၢႆႇ​ၼိုင်ႈ​တၢင်း​ၼိုင်ႈ ၵူၼ်း​မိူင်းၼႂ်း​ၸႄႈ​ဝဵင်း​တၢင်ႉ​ယၢၼ်း​မိူင်း​သူႈ၊ ၵေး​သီး၊ သီႇ​ပေႃႉ၊ လႃႈ​သဵဝ်ႈ၊ မိူင်း​ယႆ ၵမ်ႈ​ၽွင်ႈ​လႆႈ​တူၵ်း​ပဵၼ်​တႄး​ၼႃး​ၵႄႈ​ၵႂၢႆး​တေႃး​ၵၼ်။ မၢင်​ဝၢၼ်ႈ​မၢင်​ဢိူင်ႇ​လႆႈ​ထုၵ်ႇ​ပေႃႉ​ထုပ်ႉ​တိ​မတ်ႉ ၵၼ်ႉ ၸၼ် လူ​လၢႆ​ဢဝ်​တၢႆ ႁူမ်ႈ​ၼပ်ႉ​ႁူဝ်​သိပ်း⁠သိပ်း​ၵေႃႉ။ ၸိူဝ်း​လႆႈ​ပၢႆႈ​ၼီ​မူၵ်း​ထိူၼ်ႇ​တုၵ်ႉ​ၶ​ဢိုပ်း​ယၢၵ်ႈ မီး​ႁူဝ်​ႁဵင်။ မိူၼ်​ၼင်ႇ​ၸုမ်း​တႆး​လၢႆ⁠လၢႆ​ၸုမ်းၼႂ်း​ၵဵင်း​မႆႇ ပိုၼ်​ၽၢဝ်ႇ​သပ်း​လႅင်း​ၸႅင်ႇ​ၶၢဝ်ႇ​ၵႂႃႇ​မိူဝ်ႈ 9/04/2011။

ၼႂ်း​ၶၢဝ်း​ယၢမ်း​လဵဝ်​ၵၼ်​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ပွတ်း​မိူင်း​ၾျၢၵ်ႈ မိူင်း​ယွင်း မိူင်း​တႆး​ပွတ်း​ဢွၵ်ႇ​ၶူင်း​ၵေႃႈ​တူင်ႉ​ၼိုင်​ထႅမ် ႁႅင်း​သိုၵ်း​သုတ်ႉ​ၸူး​ဢိုမ်ႈ​ၸမ်​ငႃ​ဝႆႉ​ပွတ်း​မွၼ်ႈ​ပၢင်​ၼၢဝ် (လွႆ​သုင်​သုတ်း​ထိ​သွင်ၼႂ်း​ၸိုင်ႈ​တႆး 8542 ၽုတ်ႉ) တီႈ​ၸုမ်း​မိူင်း​လႃး​တင်း ၸုမ်း​ဝႃႉ​ႁူမ်ႈ​ၵၼ်​ပၵ်း​သဝ်း​ဝႆႉ ဢၼ်​မီး​ၾၢႆႇ​ၸၢၼ်း​ၼမ်ႉ​လူၺ်​တေႃႇ​ၼႃႈ​မိူင်း​ဝၢၵ်ႈ ၵဵင်း​ၶၢင်။ ဝၢႆး​သေ​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​မိပ်ႇ​ဢီး​ၵမ်​ၵိၼ်း​ၸုမ်း​မိူင်း​လႃး​ထွၼ်​ဢွၵ်ႇ​ဝၢၼ်ႈ​ၶူဝ်း၊ ပုင်ႇ​ႁႅတ်ႈ (ၾၢႆႇ​ဢွၵ်ႇ မိူင်း​ယွင်း-ၾၢႆႇ​ၸၢၼ်း​သူပ်း​လူၺ်)ယဝ်ႉ​ၵေႃႈ​သိုပ်ႇ​ထႅမ်​ႁႅင်း​သိုၵ်း​ၶိုၼ်ႈ​ၵႂႃႇ​ဢိူမ်ႈ​ၸမ်​ငႃ​ဝႆႉ​ပၢင်​သဝ်း​တပ်ႉ​မိူင်း လႃး 4 တီႈ ႁိမ်း​ဝၢၼ်ႈ​မိူင်း​ၾၼ် (ၾၢႆႇ​ၸၢၼ်း​သူပ်း​လူၺ် 4-5 ၸူဝ်ႈ​မူင်း) ပႂ်ႉ​ထွမ်ႇ​ၶေႃႈ​ၸိ​သင်ႇ​တူဝ်ႈ တၼ်း ဝႆႉ။

ႁူဝ်​ႁုပ်ႈ​ၶေႃႈ​လူပ်း​လိုၼ်း​မၼ်း​ၸမ်ႉ ပၼ်​ႁႃ​ၸၢဝ်း​ၶိူဝ်း​ႁၢမ်း​ႁႅၵ်း​သုၼ်ႇ​လႆႈ၊ၸုမ်း​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ၵုမ်း​ၵမ်​ဢႃႇ​ၼႃႇ ၸႂ်ႉ လၢႆး​ႁုၵ်း​ႁၢႆႉ​မႃး 40-50 ပီ​မိူင်း၊ ပၼ်​ႁႃ​ၵၢၼ်​မိူင်း​ယုင်ႈ​ယၢင်ႈ​ႁၢမ်း​ႁႅၵ်း​ၻီႇ​မွၵ်ႊ​ၶ​ရေႊ​သီႊ​လွင်ႈ​ထၢင်ႇ ႁၢင်ႈ လွတ်ႈ လႅဝ်း​ၸိူဝ်း​ၼႆႉ​ငဝ်ႈ​ႁၢၵ်ႈ​လူင်​မၼ်း​တႄႉ​ယွၼ်ႉ​ပိူဝ်ႈ​ၶုၼ်​မၢၼ်ႈ​ၸုမ်း​သိုၵ်း​မၢၼ်ႈ​ၵူႈ​သိုပ်ႇ​ၵူႈ ပၢၼ် သိၵ်ႇ​ယႃႉ​လိၵ်ႈ ႁူမ်ႈ​မၢႆ​ပၢင်​လူင် ၵွင်​လင်​ပိုၼ်ႉ​ပႅတ်ႈ​ဢမ်ႇ​ႁဵတ်း​ၸွမ်း​ၶေႃႈ​လႆႈၸႂ်​ပၢင်​လူင် 1947ၵိုင်ႇ တင်း​ၸုမ်း​ၶၢင် KIO/KIA ပေႃး ယၢမ်ႈ​ပိုၼ်​ၽၢဝ်ႇ (ၼႂ်း​ပီ 2009) ဝႃႈ ဢမ်ႇ​ၵွမ်ႉ​ဝႃႈ​လႅၵ်ႈ​လၢႆႈ​ႁဵတ်း​တပ်ႉပႂ်ႉ လႅၼ်​လိၼ်​ၵူၺ်း၊ သင်​ဝႃႈ​ၶုၼ်​မၢၼ်ႈ ႁဵတ်း​ၸွမ်း​ၶေႃႈ​လႆႈၸႂ်​ပၢင်​လူင်​တႄႉ ဝၢင်း​ၶိူင်ႈ​တင်း​ပိုၵ်း​ၵေႃႈ​ႁဝ်း ၽွမ်ႉ လူး​ၵွၼ်ႇ။

မိူဝ်ႈ​ႁူဝ်​လိူၼ်​မေႊ ၼႆႉ ၵူၼ်း​မိူင်း 10,000 ပၢႆ လူင်း​လၢႆး​မိုဝ်း​သူင်ႇ​လိၵ်ႈ​တုၵ်း​ယွၼ်း​ၸွမ်​ၸိုင်ႈ​တဵင်း​သဵင်ႇ ႁႂ်ႈ​ပွႆႇ​ၵူၼ်း​ၵၢၼ်​မိူင်း​တူၵ်း​ၶွၵ်ႈ (သွင်​ႁဵင်​ယွမ်း​ယွမ်း)၊ ႁႂ်ႈ​ၵိုတ်း​သိုၵ်း​တိုၵ်း​ယိုဝ်း​ၸုမ်း​ၸၢဝ်း​ၶိူဝ်း​မိူင်း​ယၢင်း၊ မိူင်း​တႆး၊ ႁႂ်ႈ​ဢုပ်ႇ​ဢူဝ်း​ၸုမ်း​ယိပ်း​ၵွင်ႈ​ၵၢင်ႇ ၵႄႈ​လိတ်ႈ​ပၼ်​ႁႃ​ၵၢၼ်​မိူင်း၊ ႁႂ်ႈ​ၵူၼ်း​တူင်ႉ​ၼိုင်​ၵၢၼ်​မိူင်း​ၸိူဝ်း မီး​မိူင်း​ၼွၵ်ႈ လႆႈ​ပွၵ်ႈ​ၶိုၼ်း​မိူဝ်းၼႂ်း​မိူင်း​လီ​ငၢမ်း- ၸိူဝ်း​ၼၼ်ႉ​ၵေႃႈ ယင်း​ပႆႇ​ႁၼ်​တုမ်ႉ​တွပ်ႇ​သင်​ယဵၼ်​သီႇ သီႇ​ၼိမ်​ၸိုင်ႈ​ၸိုင်ႈ ဝႆႉ​ယူႇ။ မၢင်​ၽဝ်ႇ​ဢမ်ႇ​တိူဝ်ႉ​ၼိူဝ်ႉ​ၼဵၼ်​တူတ်း​ၶုၼ်​မၢၼ်ႈ​ၶဝ်​ႁိုဝ်။ ၵွပ်ႈ​ၶဝ်​ဢမ်ႇ​ယွမ်း ၶဝ်ႈ​ႁူသႂ်ႇၸႂ်​လႃး​လႃး ၵုမ်ႇ​ဢဝ် ၵၢၼ်​သိုၵ်း​ၵႄႈ​လိတ်ႈ​ၵူၺ်း​လႄႈ​ပၼ်​ႁႃ​ၵၢၼ်​မိူင်း​ၸင်ႇ​ယိုတ်ႈ​ယၢဝ်း​မႃး​ထိုင် တေႃႇ​ထိုင်​ဝၼ်း​မိူဝ်ႈ​ၼႆႉ။