ဝွၵ်းသွၼ်ႈၸႂ်

21 မေႇ 2011 ငဝ်ႈၸိုင်ႈ SSA လွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 53 ပီ

ပၢင်ပွႆးပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ လႄႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်ဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇတႃႇၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈပဵၼ်မူႇၼိုင်ႈ ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တေႃႇသူႈ ၵႅတ်ႇၶေ ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး။

ၼႂ်းပၢင်ပွႆးပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆၸယမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈငိၼ်းၸွမ်း ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်(သၢၵ်ႈ သေႇ) မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းယၢင်းလႅင် KNPP ၊ ၸုမ်းဝႃႉ WNA လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီလၢႆလၢႆၸုမ်းဢိၵ်ႇပႃး ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး ၶွပ်ႇၶူပ်ႇ 53 ပီ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶေဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်။ ဝၼ်းထိ 21 မေႇ 2011 ယၢမ်းၵၢၼ်ၼႂ် 9 မူင်း ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ပွႆ လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ဢဝ်တီႈ ယူႇသေ သၢႆသိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼေၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးတင်းသဵင်ႈ 1771 ၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတၢင်ႇတုင်းတႆး၊ ဝႆႃးသေၼၼ်ႉၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈပၢင်ပွႆး ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး။

ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ထိ 1 ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈ မွၵ်ႈလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈဝႃႈ "မၢၼ်ႈၶဝ်မႃးပႄႉၵိၼ်လူလၢႆ ဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးပဵၼ်ၵူၼ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သေဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းတႆးႁၢႆလၢႆၵႂႃႇၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် တေႇဢဝ် ပၢၼ် ဢူးၼု ၊ ၼေႇဝိၼ်း ထိုင်မႃးပၢၼ် တၢၼ်းသူၺ်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေတေႃႇ
သူႇၼေၵၢင်ၸႂ်မႃးၵေႃႈပႆႇပူၼ်ႉလွတ်ႈ လႆႈလၢႆးမၢၼ်ႈၶဝ်လူလၢႆပႄႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း။

တႃႇတေဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇတူၵ်းယွၼ်းဢဝ်ၼႂ်းပႃႇတီႇမၢၼ်ႈ (သၽႃး) တႄႉတိုၼ်းဢမ်ႇ လႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ပေႃးတိုတ်ႉၸၼ်ဝႆႉ ပၵ်းပိူင် (ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း) ပုၼ်ႈတႃႇၶဝ်သေႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၶဝ်ၵူၺ်း။ မၼ်းပဵၼ်ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းဢၼ်ပွမ်မၼ်းၵူၺ်း။ လၢႆးမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉသမ်ႉဢဝ်သိုၵ်းသေယဵပ်ႇၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းမႃး ၶဝ်ဝႃႈတႄႉတေမႃးႁေႃႈလိုပ်ႈ ပႅတ်ႈၶေႇၽိူၵ်ႇ ၵူၺ်းၼႃႇၶေႇၽိူၵ်ႇႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇ ၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းၶဝ်။

ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉတေလႆႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းတၢင်တူဝ်မၢၼ်ႈၶဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉတႃႇမႃးၵုမ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈလႄႈပေႉၵိၼ် ႁဝ်းၵူၺ်း။ ႁဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး မၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းၼႆႉ 53 ပီယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းပႆႇထိုင်ယိူင်းမၢႆလႆႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈ ယိူင်းမၢႆဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း။ မီးတႆႈယိူင်းမၢႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃး
သေႃႇယုင်ႈၵႄႈၵၢင်ႁဝ်းသေ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၵေႃႈလႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈၸူးမၢၼ်ႈၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။
မိူၼ်ၼင်ႇၸွမ်ႁၢၼ် ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇဢမ်ႇယွမ်းဝၢင်းၶိူင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း ႁဵတ်းပီႇတုၸိတ်ႉၼႆႉ လီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တႄႉတႄႉ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်တူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸဝ်ႈၸၢႆးတူး လႄႈ ၸဝ်ႈသၢႆၾႃႉ မႃးမီးယူႇတီႈႁဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တပ်ႉသိုၵ်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈ
ယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်း (ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈ) ဢွၼ်ႁူဝ် လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးႁူမ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ် လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇလဵတႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵူၼ်းသိုၵ်းႁဝ်း ဢိၵ်ႇပႃ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းတႄႉတႄႉ။

လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵေႃႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႆႉမၼ်းတေ ထိုင်ယိူင်းမၢႆႁဝ်းၶိုင်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈတေလႆႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွမ်းၼႆ ၸင်ႇတေထိုင်လႆႈတီႈယိူင်း မၢႆလႆႈ " ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတင်းသွင်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႈ SSA/SSPP ၸဝ်ႈၸၢႆးတူး လႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ " ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ်တွၼ်ႉမီးမႃး ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တိုတ်ႉၸၼ်ပၵ်းပိူင် ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 14 ပီသေယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီႈ 2008 ၼၼ်ႉပဵၼ်တႃႇၶွင်ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်းသေ ၸႂ်ႉႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈသေ လႆႈတေႃႇသူႈၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်း ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ႁဝ်းဢွၼ်ႁူဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉမႃးတင်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈႁိမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၼႆႉ မီးမႃးႁႅင်းသိုၵ်းဢၼ်ယႂ်ႇၼမ်သေ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းၸဝ်ႈတႃႇၼႃႉသွၼ်
ပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမႃး။ ႁဝ်းၶႃႈမႃး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်မႃးၶိုတ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶေ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ53 ပီၼႆႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ႁူဝ်မႃးမိူၼ်ၼင်ႇ ၶႃႈႁဝ်း ၸဝ်ႈၸၢႆးတူး၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်သၢႆၾႃႉ ၊ ၸဝ်ႈၶမ်းတီႇ၊ ၸဝ်ႈၵျေႃႇလႃႉ၊ ၸဝ်ႈၽူင်းလူႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၵမ်ႉမိူင်း ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈမႃးတႃႇတေၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်ႈႁဝ်းပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ" ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 53 ပီ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးပီႈၼွင်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဢူဝ်း လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝႃႉ မႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇၸွမ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်တေႃႇသူႈဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢိၵ်ႇပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈ ၊ ယၢင်းလႅင် လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်သူင်ႇလိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆးယူႇ။

ဝၢႆဝၼ်းမႃး ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉမီးလွင်ႈၶႄႇၶဵင်ႇ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း လၢႆလၢႆလွင်ႈ လႄႈ ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမႃး မီးၸုမ်းႁႆႇတိုင်ႈၸိူင်းလႅဝ်း လႄႈ သႅင်းတႆး လႅင်းမႂ်ႇ ၶဝ်မူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးယူႇ။

ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 22 မေႇ 2011 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ဢိၵ်ႇပႃးပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်သေ ၸွမ်သိုၵ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇသေ မွၵ်ႈလၢတ်ႈၼေၶၢဝ်ႇလီႈဝႃႈ " တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးဢၼ်မီးယူႇၼႂ်း မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေႇဢဝ်ဝၼ်းထိ 9-21 မေႇ 2011 ၼႂ်းမိူင်းတႆး
ပွတ်းၸၢၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢႆ 15 ၵေႃႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်း 21 ၵေႃႉ ဢၼ်တၢႆၼၼ်ႉပႃးၸၼ်ႉၵူၼ်းလူင် 2 ၵေႃႉလႄႈ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် 3 ၵေႃႉ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈတေႇဢဝ်ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶေဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 53 ပီဝၼ်းထိ 21မေႇ 2011 ၼႆႉၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽေတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ မီးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆျးဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း" ဝႃႈၼႆ။