ၶၢဝ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းမိူင်းၾိလိပ်ႉ ပိၼ်ႊသ် ၽွမ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ

ဝၢႆးသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုပ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶိုပ်ႈၼႃႈလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇ ၵွၼ်းၶေႃ ၼႂ်းမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽွမ်ႉတေဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုပ်ႈမႂ်ႇၼႆ။

ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇဢိတ်ႊသ်လႃႊမိၵ်ႉ မူဝ်ႊရူဝ်ႊ (Moro Islamic Liberation Front (MILF) ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်ႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ယႂ်ႇတီႈသုတ်းၼႂ်းမိူင်း ၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊ ပွတ်းၸၢၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽွမ်ႉတေႁူၼ်ၶိုၼ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုပ်ႈမႂ်ႇ ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ် ၵၢၼ်သေပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

မူဝ်ႊႁႃႊၵူဝ်ႉလ် ဢိၵ်ႉပႃလ်ႊ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၶွင် ၸုမ်းမူဝ်ႊရူဝ်ႊ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “မိူဝ်ႈ လဵဝ် မုၵ်ႉၸုမ်းတိုၵ်ႉပႂ်ႉၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမလေးသျႍိဝ်ႊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ဝၼ်းတေဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် ၸႅင်ႈလႅင်းၵၼ် တီႈဝဵင်းလူင်ၶူဝ်ႊလႃႊလမ်ႊပိူဝ်ႊလ် လႄႈ မုင်ႈမွင်းဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုပ်ႈမႂ်ႇမိူင်းၾိ လိပ်ႉပိၼ်ႊသ် တေမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပွၵ်ႈၼႆႉ”ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ မူဝ်ႊရူဝ်ႊ ၼႆႉဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 12ႇ000 လႄႈ မီးပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၾိ လိပ်ႉပိၼ်ႊသ် ႁိုင်ယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ထိုင် 30 ပီ ပိူဝ်ႈတႃႇပူၵ်းသၢင်ႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ ဢိတ်ႊသ်လၢမ်ၼႂ်းၾိလိပ်ႉ ပိၼ်ႊသ် ဢၼ်မီးၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၼပ်ႉထိုင် ၶရိတ်ႉ ၶႃးၶလိၵ်ႊ။

ၽၢႆႇ ဢႃးၶီႊၼူဝ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းၸုမ်း မူဝ်ႊရူဝ်ႊ တေမီး ဝၢႆးၵၢၼ်ၵမ်သိၼ်ၵၼ်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၼႂ်းလိူၼ် လေႃးမတွၼ်း ၶွင်ၸၢဝ်းမူႉ သလိမ် ယဝ်ႉတူဝ်ႈ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃး၊ ၵူၺ်းပႆႇမီး ဝၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်တႅတ်ႈတေႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းၵႄႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ် လႆႈၵိုတ်းယင်ႉ ၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2008 ဝၢႆးသေၸုမ်းမူဝ်ႊ ရူဝ်ႊ ပိုတ်ႇယိုဝ်းပွၵ်ႈယႂ်ႇ ပတ်းပိုၼ်ႉၼႂ်းၵုၼ်မိၼ်းတႃးၼဝ်းမိူင်းၾိလိပ်ႉ ပိၼ်ႊသ် သေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းတၢႆလၢႆပၢၵ်ႇၵေႃႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁၢမ်းသုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇ ပဵၼ် ၵူၼ်း ၼႃႈတင်းသွင်ၽၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းသိုၵ်းမိူဝ်ႈပီ 2009။ ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းသင် ၵွပ်ႈဝႃႈၸုမ်းမူဝ်ႊရူဝ်ႊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ ၵေႃႊလီႊယႃႊ ဢႃးလူဝ်ႊယူဝ်ႊ ပူတ်းဢႃႇၼႃႇ(ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ) ၼႃႈတေႁဵတ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၶဝ်ႈသူႇၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇဢၼ်ဢႃႊၶီႊၼူဝ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။