ၶၢဝ်ႇမိူင်းတႆး

ပႃႇတီႇ၊ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းတႆး ၸတ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 68 ပီ

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11.9.2011 ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 68 ပီၼႆႉ ပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ်လႄႈၽူႈႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လူႇတၢၼ်းၵၢပ်ႈသွမ်း ၶုၵ်းထူပ်းမၼ်းၸဝ်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈမိူင်းၵျပၢၼ်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူး ဝၼ်းၵိူတ်ႇ လႄႈ ၶုၵ်းထူပ်းၵုင်ႇမုၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၼင်ႇၵၼ်။

ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် ႁိုဝ် ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး Shan Nationalities League for Democracy (SNLD) ၼႆႉပီႈၼွင်ႉတႆးၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်းဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 68 ပီလူႇတၢၼ်း ၵၢပ်ႈသွမ်း ယွၼ်းၽွၼ်းလီပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်းလႄႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈၸဵဝ်းလႆႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈ။ ၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းတင်းမူတ်းလႄႈ တႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵူႈၽၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။

လုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်လၢတ်ႈတင်းၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ “လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶိုင်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးတဵင်းသဵင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတေႉ၊ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းတေႉၸိုင် တၵ်းလႆႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်းမူတ်းသေ တႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၵူႈၽၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းဝႆးဝႆး” ဝႃႈၼႆ။

လုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ သင်ဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼႆႉ မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတေႉယူႇၸိုင် တၵ်းလႆႈႁဵတ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈတုၵ်း ယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၼႆ။

ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ဢၼ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 68 ပီၼႆႉၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်လႄႈ ၽူႈႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈမွၵ်ႈ 100 ပၢႆဢွၼ်ၵၼ်လူႇတၢၼ်းၵၢပ်ႈသွမ်းယွၼ်းသူးပၼ် တီႈဝတ်ႉတႆး 9 လၵ်းဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်း တႃႈၵုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸုမ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ) Shan Nationalities for Democracy (Japan) လႄႈတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး (မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ) Shan State Nationalities for Democracy (Japan) ၵေႃႈလႆႈၸတ်းယၢမ်းၵၢင် 10:00 – 2:00 မူင်း တီႈ Toshima-Ku, Sugamo 1-24-8, Birakyo 401 သေပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်း တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီႊၽုမ်ႊ ၸေႈဝဵင်းမိူင်း ၸေႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ တႆႈတဵၼ်းယွၼ်းသူးႁႂ်ႈပွႆႇပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈဝႆႉၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းမူတ်း ယူႇယဝ်ႉ ။

ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆး 9 ၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးတင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးဢၼ်ပႃႇတီႇမၼ်းၸဝ်ႈပႄႉလိူၵ်ႈ တင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1990 သေလႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်သုတ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊၵိူဝ်းၵုမ်မိူင်းတႆးမိူဝ်ႈပီ 2005 လိူၼ် February သေလႆႈထုၵ်ႇတင်းၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႃလိူင်ႈတီႉၺွပ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3 လိူၼ် November 2005။ မၼ်းၸဝ်ႈထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်တႅပ်းတတ်းပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 93 ပီသေသူင်ႇၵႂႃႇတီႈၶွၵ်ႈ(ပူႇထဝ်ႈ) ပူႇတႃႇဢူဝ်ႇ မိူင်းၶၢင်။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Free All Political Prisioners in Burma ၼၼ်ႉ ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉၽူႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင် ယွၼ်း သူးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ဝႃႈလွင်ႈတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် မိူင်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ်ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေသီႇ လႄႈ လွင်ႈတြႃးမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသိုပ်ႇၶပ်းၶိုင် တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼႆႉတိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈ ပွႆႇပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈဝႆႉတင်းမူတ်း” ဝႃႈၼႆ။

ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ် လွင်ႈပၢႆးယူႇလီ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးပႃးထႅင်ႈ။ မၼ်းၸဝ်ႈ မီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈသုင်လႄႈ တၢင်းပဵၼ်လိ ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉႁူပ်ႉထူပ်းမေႃယႃတၢင်းၼွၵ်ႈၶွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1943 လိူၼ် September ဝၼ်းထီႉ 11။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵျႃႇၸူင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈမႄႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇယူင်ႇ ။ ၸႃႇတီႉ တီႈၵိူတ်ႇ မိူင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းသီႇပေႃႉ။