ၶၢဝ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
US တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၵူတ်ႇၸႅတ်ႈ ထတ်းထွင် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း
- Details
- Published on Thursday, 15 September 2011 15:45
- Written by သိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ
ပိူဝ်ႈတႃႇၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ တိုၵ်းသူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈဝႃႈ တၵ်းလႆႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈ ထတ်းထွင်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢွၼ်တၢင်းၼႆ။
ၶၢဝ်ႇ Mizzima ဢွၵ်ႇဝႃႈ မိတ်ႊသတိူဝ်ႊ မိတ်ႊၶျႅဝ်ႊ ၽူႈတႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ ၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈမိူင်း မၢၼ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်းၸဝ်ႈလႄႇယဵမ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၶိုၼ်းမႄး လီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ဢၼ်တၵ်းလႆႈႁဵတ်းဢွၼ်တၢင်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇၸႅတ်ႈထတ်းထွင်လွင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼၼ်ႉ “လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတၵ်းလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်း ထတ်းထွင် ဢၼ် ယုမ်ႇယမ်၊ ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်လႆႈသေၵူတ်ႇၸႅတ်ႈ ထတ်းထွင်ၵွၼ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈထတ်းထွင် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်း ၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေႃႊမၢတ်ႊ ၶိၼ်ႊတႃႊၼႃႊ ၽူႈတႅၼ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၽၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်ႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် UN ႁႂ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၵေႃႊမသျိၼ်ႊ ၽၢႆႇထတ်းထွင်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း Commission of Inquiry (CoI) တႃႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈသေ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီး 16 ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတင်း ဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိတ်ႊသတိူဝ်ႊ မိတ်ႊၶျႅဝ်ႊ လၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်း သုၵျီႇ တၵ်းလူဝ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵႄႈလိတ်ႈၸွမ်း ၵွပ်ႈဝႃႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းၼၢင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈၼၵ်းၼႃဢၼ် ၼိုင်ႈယူႇ၊ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ယွမ်းႁပ်ႉလႆႈၵေႃႈ တၵ်းလူဝ်ႇလႆႈပႃးမၼ်းၼၢင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ဢၼ်ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း 2000 ပၢႆတိုၵ်ႉလႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉ၊ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းၼႂ်း မိူင်းၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ လွင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်းၼၢင်းယိင်း လႆႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉ ပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း တင်း လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း တိုၵ်ႉ သိုပ်ႇမီးယူႇၼႆႉ မႆႈၸႂ် ၼၵ်းၸႂ် ၸွမ်းတေႉတေႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း ၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ ႁွင်ႇ ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈယင်းပႆႇမီးလွင်ႈပိုတ်ႇၽိူၺ် ၸႅင်ႈလႅင်းလႄႈ လွင်ႈၼႆႉလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၼႆ။
မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼင်ႇၼႂ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၶွင်ႊသီႊႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ဝႃႈၼင်ႇ ႁိုဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႈလၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈတေဢမ်ႇၽႄႈတိူၼ်း ၼၼ်ႉၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းတၵ်းလူဝ်ႇလႆႈၸွမ်းပိူင် ၼႆၼၼ်ႉ တၢင်တူဝ် ၶႃႈၵေႃႈလႆႈဢဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်လွင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်းပွႆႇ ပၼ်ၽူႈတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်းမူတ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးၶေႃႈၼွင်ႇ ငိူၼ်ႈၶႆသင်၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်းၸုမ်းပႃႇတီႇ ၵၢၼ်မိူင်းၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၵူႈၽၢႆႇဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈ လႅင်းလႅင်း လႄႈမီး ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၸႅင်ႈလႅင်း ဝႃႈၼႆ။
